De Spar op de hoek Nieuwe Foeliestraat Rapenburg komt niet terug. Daarmee verdwijnt een van de oudste supermarktlocaties van Amsterdam en vooral een plek die decennialang onderdeel was van het dagelijks leven in de buurt.
Sinds 1939 zat hier onafgebroken een kruidenier. Eerst Simon de Wit, later A-markt, daarna Spar. Oorlog, wederopbouw, tunnelbouw, tijdelijke nieuwbouw: alles kwam en ging, maar de winkel bleef. Tot nu. De franchisenemers zijn gestopt en een heropening komt er niet.
Meer dan een winkel
Wat hiermee verdwijnt, is meer dan winkelruimte. De Spar functioneerde als een vanzelfsprekende ontmoetingsplek. Bewoners, studenten, kantoormedewerkers en toeristen kochten daar. Mensen kwamen elkaar tegen, maakten een praatje, hielden een oogje in het zeil. Het was een stille vorm van sociale samenhang, zonder programmering of subsidie.
Zulke plekken vallen pas echt op als ze er niet meer zijn. Zonder dagelijkse voorzieningen verandert een buurt ongemerkt van wijk in zone: een plek waar je doorheen beweegt, maar niet blijft.
Nieuwbouw aan de Nieuwe Foeliestraat. Van supermarkt naar kantoor
Op dezelfde locatie staat nu nieuwbouw aan de Nieuwe Foeliestraat, met 24 appartementen (huur vrije sector) en een commerciële ruimte op de begane grond. Tijdens de bouw is archeologisch onderzoek gedaan. Hoewel in de plannen zelfs ruimte gereserveerd was voor de Spar-supermarkt, is nu duidelijk dat die functie niet terugkeert. In de communicatie en positionering van projectontwikkelaar AHAM Vastgoed ligt de nadruk inmiddels vooral op kantoorruimte. Dat is financieel aantrekkelijker en eenvoudiger te exploiteren dan een wijkvoorziening.
Die keuze wringt. Juist in dit gebied neemt de behoefte aan dagelijkse voorzieningen toe: er zijn studentenwoningen bijgekomen, boven het nieuwe pand komen appartementen en het Marineterrein wordt ontwikkeld tot woongebied. Ook het aantal bezoekers van NEMO en het Scheepvaartmuseum groeit. Toch komt er geen supermarkt op loopafstand terug.
Wat hier verdwijnt
Economisch is dit een logische keuze. Sociaal is het een gemiste kans. Met het verdwijnen van de Spar verdwijnt een stuk dagelijkse infrastructuur: een plek waar wonen, werken en verblijven elkaar vanzelf kruisten.
De archeologie vertelt het verhaal van eeuwen geleden. De Spar vertelde het verhaal van gisteren en wordt niet voortgezet. En misschien is dat de kern: dat iets wat zo vanzelfsprekend leek, zonder veel ruchtbaarheid uit het straatbeeld verdwijnt en pas daarna wordt gemist.
De artist’s impression van voor de bouw.